ابراهيم عاملي ( موثق )

456

تفسير عاملي ( فارسي )

حسينى نوشته : و على الجملة اين آيت دليل فضيلت و جامعيّت انسان - است كه از همه ى مخلوقات مرآت صافى جهت انعكاس صفات الهى ، او است و بس چنانچه از مضمون اين ابيات حقايق سمات فهم توان كرد . نظم : آمد آئينه جملهء كون ولى همچو آئينه اش نكرده جلىّ ننمود اندرو بوجه كمال صورت ذوا الجلال و الإفصال زان كه بود اين تفرق عددى مانع از سرّ جمعى احدى گشت آدم جلاى اين مرآت شد عيان ذات او بجمله صفات مظهرى گشت كلى و جامع سرّ ذات و صفات او لامع شد تفاصيل كون را مجمل بر مثال تعين اوّل بوى اين دائره مكمل شد آخرين نقطه عين اوّل شد « يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ » 71 مجمع : بقول بعضى مقصود از امام پيشوايان اديان است كه پيغمبران باشند و هم كتب دينى گفته‌اند كه قرآن و يا تورات باشد ، و نيز علماء و بزرگان مذاهب ممكن است چنان كه در حديث مشهور از امام رضا عليه السّلام كه پيغمبر فرمود : مردم را دعوت ميكنند در قيامت كه امام و پيشواى دورانشان و هم كتاب دينى و هم سنّت و روش پيغمبرشان را چگونه فرمان برده‌اند و رفتار كرده‌اند . و از ابن عبّاس و حسن بصرى و ابو العاليه نقل شده است كه مقصود از كتاب نامه ى عمل است . و كلمه ى « أعمى » و « ندعو » سه جور قرائت شده است . فخر : در كشّاف احتمال داده است كه مقصود از امام جمع امّ بمعنى مادر باشد كه در قيامت بواسطه ى حفظ مقام عيسى كه پدر نداشته و حسنين كه از مادر متّصل بپيغمبر هستند و آنها كه به نامشروع درست شده‌اند آبروشان نرود همه ى اين مردم را بنام منتسب بمادر بمحشر دعوت ميكنند و احتمال ديگر اين است كه اخلاق فاضله و رذيله نفسانى انسانى محرّك او است باعمال ظاهرى پس خويهاى باطنى مثل شجاعت و عفّت و يا ترس و بخل بمنزله ى امام و پيشوا است